Recensie
Petra van Dongen over het boek Kunst van het Helpen
Bert Hellinger is de grondlegger van systemisch werken, van het opstellingenwerk. Met dit gegeven is hij in mijn beleving gegroeid tot een goeroe, een heilige. Hij heeft zoveel ervaring, daar kan ik nooit aan tippen. Ik maak hem groot en daarmee mezelf klein.
- 23 maart 2026
Kunst van het Helpen is een boek van Bert Hellinger. Deze recensie is door systemisch coach en opsteller Petra van Dongen.
In het boek Kunst van helpen neemt Hellinger je mee in de innerlijke processen van de professionele helper, op de vijf principes van helpen en op de valkuilen die we als helper tegen kunnen komen. Soms vanuit een filosofisch perspectief, soms door de beschrijving van zijn opstellingen en interventies. Daarmee dus soms abstract en vaag en soms concreet en duidelijk.
In het boek wordt mijn bewondering voor Bert Hellinger zo mogelijk nog groter. Hij lijkt zich zodanig te kunnen afstemmen op het geheel, zodanig in het lege midden te zijn, dat hij met enkele woorden of het stimuleren van een kleine beweging een grootse beweging van de ziel op gang brengt. Oef, daar ben ik nog niet.
Maar wat er ook in staat, maakt mijzelf ook groter.
“Elke opstelling is nieuw. Dat is niet erg, want zolang je afgestemd bent, hoef je niet bang te zijn. Dat wat aan het licht komt, is datgene wat werkt. Als de begeleider de moed heeft om dat wat zich openbaart eerst zelf te aanschouwen, ten tweede uit te spreken en ten derde uit te houden, dan kan er niets verkeerd gaan. (…) De werkelijkheid brengt geen schade toe.”
Deze woorden geven mij ruimte om er te zijn en te vertrouwen op wat er komt. Het geeft mij ruimte om te experimenteren en te leren. Want zoals Hellinger ook zegt: “een mens ontwikkelt zich toch doordát hij fouten maakt. Doordat hij zelf fouten heeft gemaakt en doordat anderen fouten maken.”
In sommige opstellingen voel ik de blokkade en weet ik niet meer waar er beweging kan komen. Ik voel de neiging om hard te werken en te zoeken naar misschien wel een oplossing of een mooi einde. Hellinger geeft aan dat dit niet aansluit bij de beweging van de ziel. Door volledig te zijn met wat er is, de naakte waarheid, het lot van de vraagsteller en diens voorouders met al het moois én lelijks, en in het ‘nu’ te zijn, ontstaat er een beweging. Vanuit een ingeving.
De Kunst van helpen geeft mij een duwtje in de rug of eigenlijk terug in de stoel, om minder te doen en meer te zijn.
En dit helpt meer dan ‘helpen’.
Over de auteur
Deze recensie is geschreven door Petra van Dongen. Petra werkt als manager in de zorg voor mensen met een beperking en als teamcoach in haar bedrijf Meander Teamcoaching. Hierbij zet ze graag haar systemische bril op, stelt ze rake vragen en brengt ze mensen en teams in beweging.
Gerelateerde producten
De kunst van het helpen
€ 24,95
